“Die Hard is de ultieme Kerstfilm.” Ik denk dat deze uitspraak in de loop der jaren nog beroemder is geworden dan de klassieker zelf. En ik dacht altijd, de film waarin Bruce Willis het als politieagent John McClane opneemt tegen een groep blonde, langharige Duitsers die zich voordoen als terroristen, met als gevolg een knetterharde, bloederige oorlog in een toonaangevend kantoor dat ten onder gaat aan hevige explosies, dát moet de ultieme Kerstfilm voorstellen? Vergeet even de boodschap van vrede en liefde op aarde, de tijd van familieliefde en gezamenlijk aan tafel voor het Kerstdiner.

We zijn al die tijd in de maling genomen door slimme marketing. Kerst gaat om het afknallen van tuig. Dat verklaart wel één en ander.

Toen zag ik een bespreking van mijn favoriete filmcriticus, waarin duidelijk beargumenteerd werd waarom Die Hard wel degelijk de status van ultieme Kerstfilm verdient. Hoe vaak refereert John McTiernans aciefilm naar de winterkoude feestdagen? Wordt één van de schurken niet verkleed als Kerstman? Het speelt zich godbetert af tijdens de Kerstdagen. Hoeveel overtuiging heeft een mens nog nodig?

Na die analyse moest ik inderdaad toegeven: Die Hard is een Kerstfilm. Maar! Niet de ultieme. Ik zou dan eerder kiezen voor de meest atypische Kerstfilm. In ieder geval eentje met flink wat zwarte humor (“Now I have a machine-gun, ho – ho – ho”) scheldwoorden en kogels.

Ik wil daar wel aan toevoegen dat Die Hard meer is dan die inmiddels in mythe gedrenkte uitspraak. Het is een fantastisch dramatische actiefilm die zich afzet tegen het pure spierballenvertoon van Sylvester Stallone en Arnold Schwarzenegger uit de jaren tachtig. Die Hard voegt een laagje realisme toe aan het genre. John McClane is geen moordmachine of opgepompte macho die stoer met een automatisch wapen de stroom van tegenstanders wegmaait. Hier staat een gewone, gemiddelde kerel met een bovengemiddeld gevoel voor cynische humor die de avond wil overleven.

Willis is grotendeels verantwoordelijk voor dat realisme. Met nonchalante, jongensachtige branie en juist getimede momenten van zelfinzicht zet hij de beste en meest volwassen rol van zijn carrière neer. John McClane is de archetypische menselijke actiester, de benaderbare held die bloedt, pijn ervaart en niet altijd zijn emoties in de hand heeft. Iemand die je zomaar op straat tegen kan komen.

Ik vraag mij wel nog af, of Willis ooit heeft kunnen vermoeden dat Die Hard de status van ultieme Kerstfilm zou krijgen. Om The Doors te citeren: “People are strange.”